Bơm chìm bật là nhảy CB, bị chạm mát, rò điện? Tìm hiểu 6 nguyên nhân, cách kiểm tra an toàn và khi nào cần sửa hoặc thay bơm.
Bơm chìm làm việc hoàn toàn dưới nước nên rò điện là lỗi nguy hiểm nhất. Nếu bơm vừa bật đã nhảy CB, tuyệt đối không cố bật lại nhiều lần và không chạm tay xuống hố nước khi chưa ngắt nguồn.
Phân biệt 2 kiểu nhảy CB
- Nhảy CB chống giật (ELCB/RCBO): có dòng rò xuống đất, tức bơm bị chạm mát.
- Nhảy CB thường (MCB/aptomat): bơm bị quá tải hoặc chập mạch.
Xác định đúng loại CB nhảy giúp khoanh vùng nguyên nhân nhanh hơn.
6 nguyên nhân thường gặp
- Dây cáp điện bị tróc, nứt: do chuột cắn, cọ vào thành hố hoặc dùng dây kéo bơm. Nước ngấm vào lõi đồng gây rò điện.
- Hỏng phốt làm nước vào động cơ: đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây chạm mát.
- Mối nối dây ngâm nước: nối dây bằng băng keo thường rồi để dưới nước.
- Kẹt cánh, kẹt rác: mô tơ không quay được, dòng tăng vọt làm nhảy aptomat.
- Tụ điện hỏng (bơm 1 pha): mô tơ không khởi động được, kêu ù ù rồi nhảy CB.
- CB chọn sai hoặc điện áp yếu: CB quá nhỏ so với dòng khởi động, hoặc điện áp tụt làm bơm quá dòng.
Cách kiểm tra an toàn
- Ngắt CB tổng, rút phích hoặc tháo dây ra khỏi tủ điện.
- Kéo bơm lên bằng dây treo, không kéo bằng dây điện.
- Kiểm tra toàn bộ dây cáp và mối nối bằng mắt.
- Quay thử trục hoặc cánh bằng tay xem có bị kẹt không.
- Đo cách điện giữa dây pha và vỏ bơm bằng đồng hồ megom. Bơm tốt thường đạt vài chục MΩ trở lên; dưới 1 MΩ là không đạt, không được chạy tiếp.
Xử lý theo từng trường hợp
| Tình trạng | Cách xử lý |
|---|---|
| Dây cáp tróc, nứt | Thay nguyên sợi cáp chuyên dụng cho bơm chìm, không nối vá dưới nước |
| Kẹt rác, kẹt cánh | Vệ sinh buồng bơm, cánh, lưới lọc |
| Tụ hỏng | Thay tụ đúng thông số µF và điện áp |
| Cách điện thấp, vô nước động cơ | Sấy mô tơ, thay phốt hoặc quấn lại (xem bài 5, 6) |
| CB không phù hợp | Chọn lại CB theo dòng định mức ghi trên tem bơm |
Lưu ý để phòng tránh
- Luôn lắp CB chống giật và nối đất cho bơm chìm.
- Treo bơm bằng dây inox hoặc xích, không kéo bằng dây điện.
- Đặt mối nối dây trên mặt đất, trong hộp kín nước.
Bạn có thể tham khảo về cách điện và tiêu chuẩn bảo vệ bơm, nguyên lí và ứng dụng của các loại bơm chìm để chọn phù hợp với yêu cầu của các bạn